Kesintisiz güç kaynakları (UPS), iş sürekliliğinin en temel parçalarından biridir. Özellikle orta ölçekli işletmelerin sistem odalarında, sağlık kurumlarında ve endüstriyel otomasyon sistemlerinde 10 kVA UPS sınıfı en çok tercih edilen çözümlerden biridir. Bu yazıda 10 kVA UPS’in ne olduğunu, kaç kW ettiğini, kaç saat dayandığını, kaç amper çektiğini ve seçerken nelere dikkat etmeniz gerektiğini teknik bir bakışla ele alıyoruz.
1. 10 kVA UPS Nedir?
UPS (Uninterruptible Power Supply), elektrik kesintilerinde ve gerilim dalgalanmalarında bağlı yükleri beslemeye devam eden cihazdır. 10 kVA UPS, nominal görünür gücü 10 kilovolt-amper (10.000 VA) olan sistemdir.
- kVA (görünür güç): UPS’in sağlayabileceği toplam güç kapasitesini ifade eder.
- kW (aktif güç): Cihazların gerçekten kullandığı güçtür. kVA ile kW arasındaki ilişkiyi güç faktörü (PF) belirler.
10 kVA UPS kaç kW eder?
| Çıkış güç faktörü | Hesap | Aktif güç |
|---|---|---|
| 0,8 (eski nesil cihazlar) | 10 kVA × 0,8 | 8 kW |
| 0,9 | 10 kVA × 0,9 | 9 kW |
| 1,0 (yeni nesil online UPS’ler) | 10 kVA × 1,0 | 10 kW |
Teklif karşılaştırırken yalnızca kVA değerine değil, cihazın kW değerine bakmak gerekir: aynı “10 kVA” etiketli iki UPS’in taşıyabileceği gerçek yük farklı olabilir.
10 kVA UPS’ler genellikle orta ölçekli ofislerde, network ve sistem odalarında, küçük veri merkezlerinde, medikal cihazlarda ve endüstriyel otomasyon sistemlerinde kullanılır.
2. UPS Tipleri: Hangi Teknoloji Gerekli?
- Offline (standby): Kesinti anında aküye geçer. Ucuzdur ama kısa geçiş süresi vardır; kritik yükler için uygun değildir ve 10 kVA sınıfında pek kullanılmaz.
- Line-interactive: Gerilim dalgalanmalarını regüle eder, kesintide aküye geçer. Küçük ofis yüklerinde kullanılır.
- Online (çift dönüşümlü): Yük sürekli inverter üzerinden beslenir; kesinti anında geçiş süresi yoktur ve şebekedeki gürültü yüke ulaşmaz. Sunucular, network cihazları ve medikal yükler için 10 kVA sınıfında standart tercih budur.
3. 10 kVA UPS Kaç Saat Dayanır?
UPS’in yedekleme süresi, cihazın kendisinden çok bağlı akü kapasitesine ve yük miktarına bağlıdır.
3.1 Yaklaşık hesaplama
Çalışma süresi (saat) ≈ (Akü enerjisi Wh × verimlilik) / Yük (W)
Örnek: 9 kW kapasiteli bir 10 kVA UPS, %50 yükte (4,5 kW) çalışıyor; akü grubu 16 adet 12 V 100 Ah (yaklaşık 19.200 Wh), verimlilik %90 kabul edilsin:
(19.200 × 0,9) / 4.500 ≈ 3,8 saat
Bu teorik bir değerdir. Gerçekte aküler yüksek akımla deşarj olduğunda kullanılabilir kapasite düşer, aküler yaşlandıkça süre kısalır ve ortam sıcaklığı da etkilidir. Bu nedenle projelerde üreticinin deşarj tabloları kullanılır ve %20–25 pay bırakılır.
3.2 Standart ve uzatılmış yedekleme
- Dahili aküsüyle gelen standart 10 kVA UPS’ler tam yükte genellikle 5–15 dakika yedekleme sağlar. Bu süre, jeneratörün devreye girmesi ya da sistemlerin düzgün kapatılması için tasarlanır.
- Harici akü kabinetleri eklenerek süre birkaç saate kadar uzatılabilir.
4. 10 kVA UPS Kaç Amper Çeker?
Çekilen akım, UPS’in tek faz veya üç faz beslenmesine göre değişir:
- Tek faz 230 V: 10.000 VA / 230 V ≈ 43–45 A
- Üç faz 400 V: 10.000 VA / (400 V × √3) ≈ 14–15 A (faz başına)
Bu değerler çıkış gücüne göredir. Giriş tarafında UPS’in kendi kayıpları ve akü şarj akımı da eklendiği için sigorta ve kablo kesiti, üreticinin belirttiği maksimum giriş akımına göre seçilmelidir. Tek faz 10 kVA UPS’lerde 63 A, üç faz modellerde 3×25–32 A koruma sık görülür; kesin değer cihaz kataloğundan alınmalıdır.
5. 10 kVA UPS Fiyatı
Türkiye’de Makelsan, Tescom, Inform gibi yerli üreticilerin yanında Eaton, Vertiv, APC (Schneider Electric) gibi küresel markaların 10 kVA online UPS modelleri bulunur. Fiyatı belirleyen başlıca etkenler:
- Çıkış güç faktörü (8 kW mı, 10 kW mı)
- Tek faz/üç faz giriş-çıkış yapısı
- Dahili akü süresi ve harici akü kabineti ihtiyacı
- Rack ya da tower tip olması, ağ yönetim kartı (SNMP) gibi aksesuarlar
- Kurulum, devreye alma ve bakım sözleşmesi
2025 yılında yerli markaların standart aküli 10 kVA modellerinde fiyatlar yaklaşık 90.000–120.000 TL, uzun süreli harici akü destekli modellerde 130.000–160.000 TL aralığındaydı. Kur hareketleri nedeniyle fiyatlar sık değiştiği için güncel bilgi için teklif alınmalıdır.
6. 10 kVA UPS Seçerken Dikkat Edilecek Noktalar
- Doğru boyutlandırma: Bağlanacak tüm cihazların toplam gücünü (W) çıkarın, %20–30 büyüme payı ekleyin. UPS’in sürekli %80’in üzerinde yüklenmemesi önerilir.
- Güç faktörü: kVA değil kW değerini karşılaştırın.
- Yedekleme süresi: Jeneratör varsa 10–15 dakika genellikle yeterlidir; yoksa sistemlerin düzgün kapanacağı ya da işin süreceği süreye göre akü planlanır.
- Faz yapısı: Binanın elektrik altyapısına ve yük dağılımına göre tek faz veya üç faz seçilir.
- Verimlilik: Online modlarda %94–96 verimlilik, 7/24 çalışan bir cihazda elektrik ve soğutma maliyetini belirgin şekilde düşürür.
- Bypass ve servis: Bakım sırasında yükü kesmeden çalışmak için harici bakım bypass panosu; Türkiye’de yaygın servis ağı ve yedek parça desteği önemlidir.
- Uzaktan izleme: SNMP kartı ile UPS durumu, akü sağlığı ve kesinti alarmları ağ üzerinden takip edilebilir; sunucular otomatik kapatılabilir.
7. Kurulum ve Bakım
- Ortam sıcaklığı: Kurşun-asit akülerin ömrü yaklaşık 20–25 °C’de en uzundur; yüksek sıcaklık akü ömrünü ciddi ölçüde kısaltır. UPS ve aküler iyi havalandırılan ya da klimalı bir alana yerleştirilmelidir.
- Elektrik altyapısı: Uygun kesitte besleme kablosu, ayrı sigorta, düzgün topraklama ve gerekiyorsa UPS çıkış dağıtım panosu kurulmalıdır.
- Periyodik bakım: Yılda en az bir kez genel bakım ve akü testi yapılmalı; aküler genellikle 3–5 yılda bir yenilenir.
Sık Sorulan Sorular
10 kVA UPS kaç bilgisayar kaldırır?
Tipik bir ofis bilgisayarı ve monitörü birlikte 150–250 W civarında güç çeker. 8–9 kW kapasiteli bir 10 kVA UPS, büyüme payı bırakıldığında kabaca 25–40 iş istasyonunu besleyebilir; ancak yazıcı gibi yüksek ani akım çeken cihazlar UPS’e bağlanmamalıdır.
10 kVA UPS için jeneratör gerekir mi?
Uzun kesintilerde iş sürekliliği isteniyorsa evet. Bu durumda UPS’in görevi, jeneratör devreye girene kadar yükü kesintisiz taşımaktır.
UPS aküleri ne kadar dayanır?
Standart kurşun-asit (VRLA) aküler uygun sıcaklıkta genellikle 3–5 yıl kullanılır. Daha uzun ömür için lityum iyon akülü modeller de mevcuttur.
Sonuç
10 kVA UPS, orta ölçekli işletmelerden kritik endüstriyel uygulamalara kadar geniş bir kullanım alanına sahip, güvenilir bir güç çözümüdür. Kaç saat dayanacağı akü kapasitesi ve yüke, kaç amper çektiği ise faz yapısına bağlıdır. Doğru seçim için yük analizi, akü hesabı ve elektrik altyapısının birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Infranet olarak sistem odası ve ofisleriniz için UPS boyutlandırma, kurulum ve elektrik altyapısı projelerini anahtar teslim yürütüyoruz. Ayrıntılar için UPS ve şebeke altyapı çözümlerimize göz atabilir ya da aşağıdaki formu doldurarak teklif isteyebilirsiniz.