Bir veri merkezi hizmeti alırken ya da kendi sistem odanızı tasarlarken en sık duyacağınız kavramlardan biri Tier seviyesidir. “Tier 3 veri merkezi” ifadesi bir pazarlama sözü gibi görünse de aslında altyapının ne kadar yedekli ve kesintiye ne kadar dayanıklı olduğunu anlatır. Bu yazıda Tier 1’den Tier 4’e kadar seviyelerin ne anlama geldiğini ve işletmeniz için hangisinin uygun olduğunu nasıl anlayacağınızı açıklıyoruz.
Tier Sınıflandırması Nedir?
Tier sınıflandırması, Uptime Institute tarafından geliştirilen ve veri merkezlerinin altyapı dayanıklılığını dört seviyede tanımlayan bir sistemdir. Seviye yükseldikçe enerji ve soğutma altyapısındaki yedeklilik artar, planlı bakım veya arıza nedeniyle yaşanabilecek kesinti riski azalır.
Önce Temel Kavramlar: N, N+1 ve 2N
- N: Sistemin çalışması için gereken minimum ekipman sayısı. Örneğin yükü taşımak için 2 UPS gerekiyorsa N=2’dir.
- N+1: Gerekenden bir fazla ekipman. Bir ekipman arızalanırsa veya bakıma alınırsa sistem çalışmaya devam eder.
- 2N: Altyapının birbirinden bağımsız iki tam kopyası. Bir yolun tamamı devre dışı kalsa bile diğer yol yükü tek başına taşır.
Tier Seviyeleri Karşılaştırması
| Seviye | Tanım | Yedeklilik | Sık atıf yapılan erişilebilirlik | Yıllık kesinti (yaklaşık) |
|---|---|---|---|---|
| Tier I | Temel kapasite | N | %99,671 | 28,8 saat |
| Tier II | Yedekli bileşenler | N+1 (bileşen düzeyinde) | %99,741 | 22 saat |
| Tier III | Eş zamanlı bakım yapılabilir | N+1, çoklu dağıtım yolu | %99,982 | 1,6 saat |
| Tier IV | Hata toleransı | 2N veya 2(N+1) | %99,995 | 26 dakika |
Not: Erişilebilirlik yüzdeleri sektörde yaygın olarak kullanılan referans değerlerdir. Uptime Institute’un güncel sınıflandırması yüzdelerden çok altyapının davranışını (bakım ve arıza anında ne olduğunu) esas alır.
Tier I – Temel Kapasite
Tek güç ve soğutma yolu vardır, yedek bileşen yoktur. UPS, jeneratör ve klima bulunur ancak herhangi birinin bakımı veya arızası tüm sistemi durdurur. Küçük işletmelerin sistem odaları çoğunlukla bu seviyededir.
Tier II – Yedekli Bileşenler
UPS modülleri, klimalar ve jeneratör gibi kritik bileşenlerde yedek bulunur. Ancak dağıtım yolu hâlâ tektir; ana dağıtım panosunda yapılacak bir bakım kesinti gerektirir.
Tier III – Eş Zamanlı Bakım Yapılabilir
Her kritik bileşen ve dağıtım yolu, sistemi kapatmadan bakıma alınabilir. IT ekipmanları genellikle çift güç kaynağıyla beslenir. Kurumsal veri merkezlerinin ve ticari colocation tesislerinin büyük kısmı Tier III hedefler; maliyet ve dayanıklılık arasında en dengeli seviye kabul edilir.
Tier IV – Hata Toleranslı
Tek bir arıza (bir UPS, bir pano, bir soğutma hattı) IT yükünü etkilemez. Birbirinden fiziksel olarak ayrılmış, aynı anda aktif iki bağımsız altyapı vardır. Bankacılık, telekom ve kritik kamu hizmetleri gibi kesintiye tahammülü olmayan alanlarda tercih edilir; yatırım ve işletme maliyeti en yüksek seviyedir.
Tier Sertifikası ile “Tier Uyumlu” Arasındaki Fark
Uptime Institute; tasarım dokümanları, inşa edilmiş tesis ve operasyonel sürdürülebilirlik için ayrı sertifikalar verir. “Tier III uyumlu” veya “Tier III standartlarında” ifadesi ise bağımsız bir sertifika anlamına gelmez. Hizmet alırken sertifikanın türünü ve kapsadığı tesisi sormak gerekir.
Diğer Standartlar: TIA-942 ve EN 50600
- ANSI/TIA-942: Veri merkezi telekom altyapısı standardıdır. Rated-1’den Rated-4’e kadar seviyeler tanımlar ve kablolama, mimari, elektrik, mekanik gibi alanları birlikte ele alır.
- EN 50600: Avrupa’da kullanılan veri merkezi standart serisidir. Kullanılabilirlik sınıfları (Availability Class 1–4) ile benzer bir kademelendirme yapar.
İşletmeniz İçin Hangi Seviye Uygun?
- Bir saatlik kesintinin maliyeti nedir? Ciro kaybı, ceza ve itibar kaybını hesaplayın. Bu rakam, yedekliliğe ne kadar yatırım yapmanız gerektiğini belirler.
- Uygulamalarınız başka bir lokasyonda yedekli mi? Kritik sistemleri iki farklı veri merkezinde çalıştıran bir kurum için her lokasyonda Tier IV gerekmeyebilir.
- Planlı bakımları kesintisiz mi yapmak istiyorsunuz? Cevap evetse en az Tier III mantığıyla tasarlanmış bir altyapı gerekir.
Küçük ve orta ölçekli işletmeler için tam bir Tier III tesis çoğu zaman gerekli değildir. Ancak UPS ve soğutmada N+1 yedeklilik, çift beslemeli PDU’lar ve iyi bir izleme sistemi gibi Tier mantığından alınan uygulamalar, sistem odasının güvenilirliğini büyük ölçüde artırır.
Infranet olarak sistem odası ve veri merkezi altyapınızı ihtiyaç duyduğunuz dayanıklılık seviyesine göre projelendiriyor ve anahtar teslim kuruyoruz. Ücretsiz keşif için bize ulaşın.