Ücretsiz Keşif ve FizibiliteSık Sorulan Sorularİletişim TR · EN · RU

FM200 Nedir? Gazlı Söndürme Sistemi Nasıl Çalışır, Sistem Odasında Nasıl Kullanılır?

Güvenlik Sistemleri 30.10.2026 · 3 dk okuma

Sistem odaları ve veri merkezlerinde çıkan bir yangını su ile söndürmek, yangının kendisi kadar zarar verebilir. Bu yüzden elektronik ekipman bulunan alanlarda gazlı söndürme sistemleri kullanılır. Bu sistemlerin en bilinen örneği FM200‘dür. Bu yazıda FM200’ün ne olduğunu, nasıl çalıştığını, bir sistem odasında nasıl tasarlandığını ve günümüzdeki alternatiflerini anlatıyoruz.

FM200 Nedir?

FM200, kimyasal adı heptafloropropan olan HFC-227ea gazının ticari adıdır. Renksiz, kokusuz ve elektriği iletmeyen bir gazdır. Boşaldıktan sonra kalıntı bırakmaz; bu nedenle sunucular, ağ cihazları, arşivler ve hassas elektronik ekipmanlar için uygundur. FM200, eski Halon 1301 gazının ozon tabakasına zarar verdiği için yasaklanmasından sonra en yaygın alternatif hâline gelmiştir.

FM200 Yangını Nasıl Söndürür?

FM200 yangını esas olarak ısıyı emerek söndürür; ayrıca yanma zincir reaksiyonunu kimyasal olarak keser. Ortamdaki oksijeni tamamen ortadan kaldırmaz. Bu sayede uygun konsantrasyonda tasarlandığında insanlı alanlarda kullanılabilir. Sistem tetiklendiğinde gaz yaklaşık 10 saniye içinde tamamen boşalır ve yangın erken aşamada bastırılır.

İnsanlı Ortamlarda Güvenli mi?

Sınıf A yangınlar için tipik tasarım konsantrasyonu yaklaşık %7–8 arasındadır. FM200 için olumsuz etkinin gözlenmediği seviye (NOAEL) %9 olarak kabul edilir. Doğru hesaplanmış bir sistemde konsantrasyon bu sınırın altında kalır. Yine de her gazlı söndürme sisteminde olduğu gibi, alarm verildiğinde personelin alanı tahliye etmesi esastır; bu nedenle sistemde boşalma öncesi geri sayım ve sesli/ışıklı uyarı bulunur.

FM200 Sisteminin Bileşenleri

  • Gaz tüpü (silindir): FM200, sıvı halde ve azot gazıyla basınçlandırılmış olarak saklanır (yaygın olarak 25 veya 42 bar).
  • Vana ve tahliye mekanizması: Elektriksel (solenoid) veya manuel olarak tetiklenir.
  • Boru hattı ve nozullar: Gazı hacme eşit dağıtacak şekilde hidrolik hesapla tasarlanır; yükseltilmiş taban ve asma tavan boşlukları da korunur.
  • Algılama: Optik duman dedektörleri, genellikle iki farklı algılama hattıyla çapraz doğrulama (cross-zone) mantığında çalışır. Bu yapı yanlış alarmla boşalmayı önler. Erken algılama için hava örneklemeli (aspirating) dedektörler de kullanılabilir.
  • Söndürme kontrol paneli: Alarm, geri sayım, boşaltma ve iklimlendirme kapatma gibi senaryoları yönetir.
  • Uyarı ve kumanda elemanları: Flaşör, siren, “gaz boşalıyor” uyarı levhası, manuel boşaltma ve bekletme (abort) butonları.

Sistem Odasında FM200 Tasarımı: Dikkat Edilmesi Gerekenler

Hacim ve konsantrasyon hesabı

Gerekli gaz miktarı; korunan hacme, ortam sıcaklığına, deniz seviyesinden yüksekliğe ve hedef konsantrasyona göre hesaplanır. Tasarım NFPA 2001 ve EN 15004 / ISO 14520 gibi standartlara göre yapılır ve hidrolik hesap yazılımıyla doğrulanır.

Oda sızdırmazlığı (oda bütünlüğü testi)

Gazın etkili olabilmesi için odada belirli bir süre (tipik olarak 10 dakika) tutulması gerekir. Kablo geçişleri, kapı aralıkları ve havalandırma kanalları sızdırmaz hâle getirilmeli; kurulum sonrası oda bütünlüğü (door fan) testi yapılmalıdır. Boşalma sırasında oluşan basıncı tahliye etmek için basınç tahliye damperi gerekebilir.

Senaryo ve entegrasyon

Alarm anında klimaların ve taze hava fanlarının durdurulması, yangın damperlerinin kapanması, binanın ana yangın paneline ve bina yönetim sistemine bilgi gitmesi gibi senaryolar önceden planlanmalıdır.

Periyodik bakım

Tüplerin basıncı ve ağırlığı, dedektörler, panel ve aküler düzenli aralıklarla kontrol edilmelidir. Basınçlı kapların periyodik muayene süreleri de takip edilmelidir.

Çevresel Etki ve Alternatifler

FM200 ozon tabakasına zarar vermez; ancak küresel ısınma potansiyeli yüksek bir florlu sera gazıdır. Avrupa Birliği’nde ve buna uyum sağlayan Türkiye mevzuatında florlu gazlara yönelik sınırlamalar giderek sıkılaşıyor. Bu nedenle yeni projelerde şu alternatifler de değerlendirilmelidir:

  • FK-5-1-12 (Novec 1230 olarak bilinen akışkan): Düşük küresel ısınma potansiyeline sahiptir. 3M kendi üretimini sonlandırma kararı almıştır; aynı akışkan farklı üreticiler tarafından üretilmektedir.
  • İnert gazlar (IG-541, IG-55, IG-01): Doğal gaz karışımlarıdır ve çevresel etkileri yoktur. Ancak daha fazla tüp ve depolama alanı gerektirir.

Hangi gazın seçileceği; oda hacmine, tüp yerleşimi için ayrılan alana, bütçeye ve kurumun sürdürülebilirlik hedeflerine göre belirlenir.

Sonuç

FM200 gazlı söndürme sistemi; hızlı boşalması, kalıntı bırakmaması ve elektronik cihazlara zarar vermemesi sayesinde sistem odaları için kanıtlanmış bir çözümdür. Ancak etkinliği doğru hesaplanmış gaz miktarına, sızdırmaz bir odaya ve düzenli bakıma bağlıdır.

Infranet olarak sistem odanız için yangın algılama ve gazlı söndürme sistemlerini projelendiriyor, kuruyor ve bakımını yapıyoruz. Daha fazla bilgi için yangın ve gaz algılama sistemleri sayfamıza göz atın veya bizimle iletişime geçin.

Ücretsiz Keşif ve Fizibilite Hizmetimizden Faydalanın

Bize Yazabilirsiniz. Uzmanlarımız size en kısa sürede ulaşacaktır.

Bize Ulaşın!